Upala krajnika – uzroci, simptomi i lečenje

Upala krajnika – uzroci, simptomi i lečenje

Upala krajnika naziva se angina ili tonzilitis. Krajnici ili tonzile su limfne žlezde koje se nalaze s obe strane grla, a koje su deo imunološkog sistema. Postoje dve nepčane tonzile, koje se nalaze u usnoj duplji i treća tonzila, koja se nalazi iza nosne šupljine, u ždrelu. Njihov zadatak je da zaštiti disajne puteve i ždrelo od napada bakterija i virusa.

Kako dolazi do upale krajnika?

Do upale krajnika ili tonzilitisa dolazi usled njihovog izlaganja mikroorganizmima koji izazivaju upalu. Uzročnici mogu da budu bakterije i virusi, ali i alergije i poremećaji vezivnog tkiva.

Najčešći uzročnik upale krajnika je beta – hemolitički streptokok.

U slučaju hronične upale, tonzile više ne mogu da obavljaju svoju odbrambenu funkciju pa one same postaju žarište upale.

Najčešće, ulazak virusa i bakterija u ždrelo dovodi do manje infekcije, koja tada aktivira imunološki sistem na stvaranje antitela. Međutim, u određenim slučajevima, a najčešće kod dece, imunološki sistem nije dovoljno jak ili razvijen pa tada dolazi do upale krajnika usled bakterijske ili virusne infekcije.

Koji su simptomi upale krajnika?

Uobičajeni simptomi akutne upale krajnika su:

  • Jaki bolovi u grlu
  • Problemi sa gutanjem
  • Povišena telesna temperatura
  • Glavobolja
  • Bolovi u grudnom košu
  • Bolovi u zglobovima
  • Osip
  • Povraćanje
  • Loše zdravstveno stanje zbog oslabljenog imunološkog sistema
  • Natečenost limfnih žlezda na vratu
  • Crveno i upaljeno grlo, sa žućkasto – belim naslagama gnoja

Simptomi hronične upale krajnika obično nisu tako intenzivni kao kod akutne upale, a mogu da obuhvataju sledeće:

  • Problemi sa gutanjem
  • Belo – žućkaste naslage na krajnicima
  • Loš ukus u ustima
  • Neprijatan zadah
  • Česte infekcije
  • Osećaj slabosti
  • Loše zdravstveno stanje zbog oslabljenog imunološkog sistema

Uvećani treći krajnik  (adenoidne vegetacije)

Treći krajnik ili adenoidne vegetacije je limfno tkivo koje se nalazi na zadnjem zidu ždrela, iza nosnih šupljina.

Kao i nepčani i treći krajnik ima ulogu zaštite od infekcija. Međutim, u određenim slučajevima potrebno je da se odstrani, a posebno ukoliko stvara smetnje pri disanju, česte akutne upale uha, sekretorni otitis ili oslabljen sluh zbog disfunkcije Eustahijeve tube.

Nosna opstrukcija može da dovede do hronične upale sinusa, postnazalno slivanje i bronhitis. Najčešće se javlja kod dece i manifestuje se kao otežano disanje na nos i hrkanje za vreme spavanja.

Rastom se obično treći krajnik smanjuje pa kod odraslih operacija najčešće nije potrebna.

Kako da prepoznate uvećani treći krajnik?

Adenoidne vegetacije mogu da se prepoznaju prema sledećim simptomima:

  • Nazalni govor
  • Hrkanje i disanje na usta
  • Oslabljen sluh
  • Sekret iz nosa
  • Dugotrajan kašalj
  • Problemi u govoru
  • Glavobolja

Prilikom pregleda ovi pacijenti imaju karakterističan izgled lica koje se naziva adenoidno lice:

  • Usko lice
  • Kratka gornja usna
  • Izbačeni sekutići
  • Otvorena usta

Povećani treći krajnik može da prouzrokuje ponavljanu ili dugotrajnu upalu uha, nosa, ždrela i sinusa kao i začepljenje nosa.

Dijagnoza i lečenje upale krajnika

Upala krajnika se dijagnostikuje na osnovu anamneze, kliničke slike i pregleda pacijenta, a dijagnoza se potvrđuje kulturom brisa grla kojom se proverava prisutnost bakterija.

Ukoliko se brisom grla utvrdi prisutnost bakterija, moguće je da se prepiše terapija antibioticima koji leče bakterijske infekcije, ali ne i virusne. Upravo iz tog razloga bris grla je neophodan kako bi se otkrio uzrok infekcije i primenila adekvatna terapija.

Terapija lekovima

Upale krajnika uzrokovane bakterijskim infekcijama leče se antibioticima, a najčešće penicilinom. Kod preosetljivih osoba, kao zamena, koristi se terapija azitromicinom. Penicilin može da se daje oralno, a u nekim slučajevima, posebno kod male dece koja imaju poteškoće kod gutanja, penicilin se daje inekcijom.

Kod terapije antibioticima, bitno je da se lečenje dovrši u potpunosti, kako ne bi došlo do stvaranja bakterija otpornih na antibiotike.

Virusne infekcije ne mogu da se izleče, već se primenjuju mere olakšavanja simptoma za vreme trajanja virusne infekcije (obično 7-14 dana).

Hirurško lečenje

Kod dece kod koje je terapija lekovima nedovoljna i neefikasna, preporučuje se tonzilektomija.

Tonzilektomija je kratkotrajna operacija uklanjanja krajnika, a u nekim slučajevima i adenoidne vegetacije (´treći krajnik´). Ovo rešenje obično se koristi samo kada upale krajnika utiču na opšte zdravlje i kada ometaju disanje ili sluh.

Operacija se po pravilu obavlja pod opštom anestezijom.

Glavne indikacije za operaciju su učestale gnojne angine (3-4 ili više angina godišnje) kao i lokalne i opšte komplikacije tih upala.

Lokalne komplikacije su upale srednjega uha, sinusa i bronhija, a opšte komplikacije mogu da budu reumatska groznica, koja može da zahvati i srčane zaliske, kao i hronična upala bubrega.

Nakon operacije

Pacijenti se obično nakon tonzilektomije oporavljaju 10-15 dana, a već idući dan nakon operacije mogu da idu kući.

Moguće su manje poteškoće u vidu bolova u grlu i bolova u ušima. Takođe, povećana je osetljivost na infekcije.

Preporučuje se da se konzumira veća količina tečnosti, izbegava tvrda hrana, da se koristi ovlaživač vazduha kao i da se izbegava kontakta sa većim brojem ljudi zbog mogućih infekcija.

Vaša ocjena članka:

4.25 / 5 (4 votes)

Drugi upravo čitaju: