Crohnova (Hronova) bolest – simptomi, ishrana i lečenje

Crohnova (Hronova) bolest – simptomi, ishrana i lečenje

Crohnova bolest je hronična upala creva, koja može da zahvati bilo koji deo probavnog sistema, ali najčešće je reč o zadnjem delu tankog creva ili debelom crevu. Ova bolest može da se pojavi bilo kada u životu, a mogući su i dugi periodi reemisije kada nema nikakvih simptoma. Tačan uzrok pojave Crohnove bolesti nije poznat, ali najčešće se povezuje sa infekcijama, disfunkcijom imunološkog sistema i ishranom.

Simptomi Crohnove bolesti

S obzirom na to da Crohnova bolest može da zahvati bilo koji deo probavnog sistema, simptomi mogu da budu različiti od pacijenta do pacijenta.

Uobičajeni simptomi Crohnove bolesti su:

  • bol u stomaku
  • dijarea
  • slab apetit i gubitak telesne mase

Manje česti simptomi Crohnove bolesti:

  • nadutost
  • groznica
  • noćno znojenje
  • bol u rektumu
  • rektalna krvarenja
  • lezije kože
  • bolni zglobovi
  • analni čirevi

Simptomi Crohnove bolesti zavise od mesta bolesti i težine upale. Različiti podtipovi Crohnove bolesti i njihovih simptoma su:

  1. Crohnova bolest ograničena na debelo crevo – uobičajeni simptomi su bolovi u stomaku i dijarea praćena sukrvicom. Moguća je pojava analne fistule i peri-rektalnog apscesa.
  2. Crohnova bolest u tankom crevu – uzrokuje bolove u stomaku i dijareu, a može doći i do ometanja rada tankog creva.
  3. Crohnova bolest na samom kraju tankog creva – uobičajeno izaziva bol u stomaku i dijareju, a takođe postoji opasnost od manjih crevnih opstrukcija.
  4. Crohnova bolest koja zahvata tanko i debelo crevo – uzrokuje bol u stomaku i dijareju praćenu sukrvicom i manje crevne opstrukcije.

Kod trećine bolesnika s Crohnovom bolešću u području debelog creva pojavljuje se jedan ili više sledećih simptoma:

  • Oticanje tkiva analnog sfinktera
  • Razvoj ulkusa i pukotina (čireva) u području analnog sfinktera, što može da dovede do krvarenja
  • Razvoj analne fistule (između anusa i kože oko anusa)
  • Razvoj peri-rektalnog apscesa, što može da dovede do povišene temperature i bola, i osetljivosti oko anusa

Ishrana kod Crohnove bolesti

Stres i nezdrava ishrana uveliko pogoršavaju simptome Crohnove bolesti, pa se pacijentima savetuje zdrava ishrana prilagođena individualnim potrebama. Ukoliko bolujete od Crohnove bolesti, uravnotežena ishrana može da vam pomogne da se osećate bolje i ublažite simptome, a uz to i smanjite šanse za razvoj bolesti srca ili nekih vrsta raka.

Oboleli od Crohnove bolesti brže sagorevaju masnoće, pa se u slučaju neuhranjenosti preporučuje veći unos kalorija i proteina.

 

Namirnice koje se preporučuju osobama koje boluju od Crohnove bolesti:

  • Namirnice bogate proteinima (riba, soja, živina i posno meso, sušeni pasulj, mahinasto povrće)
  • Namirnice bogate kalijumom (sveži kravlji sir, riba, avokado, banane)
  • Kompleksni ugljikohidrati (celovite žitarice i sveže voće i povrće)
  • Ulja bogata Omega-3 masnim kiselinama (laneno, maslinovo, sojino, riblje ulje, kao i ulje dobijeno iz semenki oraha)
  • Probiotici – mogu da uspostave ravnotežu u mikroflori creva. Preparati laktobacila i jogurti sa živim kulturama mogu da budu od koristi u oporavku creva.
  • Tečnost u velikim količinama (voda, voćni čajevi i prirodni sokovi)

Mnoge osobe obolele od Crohnove bolesti pokazuju intoleranciju na hranu, pa je dobro da se sprovede eliminacijska dijeta kako bi se utvrdilo koje od namirnica uzrokuju osetljivost.

 

Osobama sa Crohnovom bolesti ne preporučuju se:

  • Zasićene masnoće (životinjski i mlečni proizvodi) – pogoršavaju upalu sluznice tankog creva kod Crohnove bolesti i ulceroznog kolitisa
  • Mlečni proizvodi – u slučaju intolerancije na laktozu. Međutim, preporučuju se jogurti s aktivnim bakterijskim kulturama.
  • Alkohol, začinjena hrana, jednostavni šećeri i kofein – mogu da izazovu ili pojačaju upale
  • Jaja, kikiriki, paradajz i ostala hrana koja može da izazove alergijske reakcije
  • Namirnice od pšeničnog zrna, ovsa, ječma i ostali proizvodi koji sadrže kukuruz ili gluten
  • Hrana bogata oksalatima
  • Voće s većim udelom šećera – ananas, grožđe, smokve, lubenice, kruške i slično voće
  • Brokoli, karfiol, praziluk, kupus, prokelj i kelj mogu da iritiraju upaljenu sluznicu i pogoršaju simptome
  • Preporučuje se da se smanji unos hrane bogate vlaknima ako postoji suženje creva (koštunjavo voće, semenke, kukuruz, kokice i neko povrće)
  • Preporučuje se umerenost u konzumiranju čokolade, kakaa, crnog čaja, bibera, spanaća, cvekle, peršuna.

Lečenje

Lečenje Crohnove bolesti može da uključi terapiju lekovima, hirurške zahvate ili dodatke ishrani, kao i različite kombinacije ovih metoda.

Kada je reč o lekovima, najčešće se primenjuju kortikosteroidi i antibiotici, aminosalicilati i imunosupresori.

U terapiji mogu da se koriste i biološki lekovi koji pomažu pacijentima koji nisu dobro reagovali na konvencionalne tretmane.

Dodaci ishrani uključuju suplementaciju vitamina A, C , E, B12, K, folne kiseline, minerala – kalcijum, magnezijum, cink i selen, aminokiselina glutamin, esencijalne masne kiseline i probiotike.

Operativni zahvati kojima se uklanjaju delovi creva mogu da inhibiraju apsorpciju vitamina, masti i ostalih važnih mikronutrijenata.

Tagovi:

hronova bolest

Vaša ocjena članka:

3.83 / 5 (6 votes)

Drugi upravo čitaju: