Genitalni herpes – uzroci, simptomi, komplikacije i lečenje

Genitalni herpes – uzroci, simptomi, komplikacije i lečenje

Genitalni herpes danas je verovatno najčešća spolno prenosiva bolest. Visoko je zarazan, tako da kontakt sa obolelom osobom dovodi do prenosa bolesti kod 75% slučajeva. Uzročnici su herpes simplex virus 1 (HSV 1) i herpes simplex virus 2 (HSV2). HSV 2 češće dovodi do upale, kod 50 do 70% slučajeva, ali i do recidiva. Za razliku od HSV 2, HSV1 češće dovodi do pojave labijalnog herpesa (herpes na usnama). Međutim, treba da naglasimo da je genitalni herpes uzrokovan HSV 1 stalno u porastu, kao posledica promenjenih navika polnog ponašanja, uglavnom zbog praktikovanja oralnog seksa.

Herpes simplex virus 1 i 2

Herpes simplex virusi tipa 1 i 2 su DNA virusi koji pripadaju porodici Herpesviridae. Inficiraju samo ljude, zato se često označavaju HHV 1 i 2 ( human herpes virus 1 and 2). Oba virusa su vrlo zarazna i mogu da se prenesu kontaktom sa zaraženom osobom.

Rizične grupe za genitalni herpes

Genitalni herpes prenosi se polnim odnosom u širem smislu (kontakt koža na kožu, vaginalni i oralni odnos), a vrlo retko preko toaleta ili korištenjem zajedničkih predmeta. U rizične grupe spada mlađa seksualno aktivna populacija, pogotovo pojedinci koji češće menjaju partnere i praktikuju nezaštićene polne odnose. Smatra se da je genitalni herpes najrašireniji među adolescentima, i statistika kaže da jedan od pet adolescenata pati od ove polno prenosive bolesti.

Primoinfekcija i latentna infekcija

Primoinfekcija je pojam koji označava prvi kontakt sa virusom, u ovom slučaju HSV-om, prilikom čega virus ulazi u krv i smešta se u zadnje ganglije sakralnog dela kičmene moždine u latentnom (asimptomatskom) obliku. Početna infekcija prikazuje se i lokalnim i sistemskim simptomima. Kod stanja kao što su pad imuniteta,, povišena temperatura i stres dolazi do aktivacije virusa iz ganglija u kičmenoj moždini, i on putem živaca dolazi do područja kože koju navedeni živac inerviše i izaziva samo lokalne promene.

Simptomi genitalnog herpesa

Period inkubacije, odnosno period od trenutka infekcije do pojave prvih simptoma bolesti, traje 4 do 6 dana, retko duže od 14 dana. Razlikuju se tri stadijuma bolesti, od kojih su prva dva zarazna.

  • Prvi stadijum –  na području genitalija, stidnice kod žena odnosno penisa kod muškaraca, javljaju se parestezije (osećaj žarenja, trnjenja, bockanja) te osećaj napetosti kože polnog organa. Može da traje i do 12 dana i da bude praćen osećajem umora i opšte slabosti organizma.
  • Drugi stadijum – počinje pojavom sitnih višestrukih vezikula (mehurići ispunjeni tečnošću), koji posle nekoliko dana pucaju i ostavljaju vrlo bolne ulceracije (ranice). Takve promene se kod žena osim na stidnici, mogu da nađu i na vagini i na grliću materice. Javljaju se i povišena temperatura, povećani ingvinalni limfni čvorovi i bol u području genitalija. Nakon 2 do 4 nedelje ulceracije zarastaju bez ožiljka.
  • Treći stadijum – naziva se i latentnim stadijumom. Virus je smešten u ganglijima kičmene moždine, a zaražena osoba nema nikakvih simptoma. Ovaj stadijum nije zarazan.

Primarna bolest je retko asimptomatska, a teži oblici se javljaju kod 10 do 15% slučajeva i zahtevaju hospitalizaciju. Recidivi su vrlo česti i javljaju se u periodu prvih 6 do 12 meseci kod 50 do 80% zaraženih osoba. Simptomi kod recidiva su blaži i lokalni, i prikazuju se promenama samo na području genitalija bez sistemskih simptoma kao kod primoinfekcije. Kod infekcija uzrokovanih HSV-om tipa 2 bolest je teža i sa češćim recidivima (i do 4 puta godišnje).

Dijagnoza genitalnog herpesa

Dijagnoza se postavlja na osnovu:

  • anamneze
  • ginekološkog/urološkog pregleda
  • kulture virusa – imunofluorescentnog testa

Kod osoba sa simptomima na osnovu  promena u području genitalija veoma lako može da se postavi dijagnoza. Prilikom pregleda uzima se bris ranice za ćelijsku kulturu ili imunofluorescentni test. Kultura virusa ima prednost nad serološkim metodama, jer većina populacije ima pozitivna antitela na HSV, što serologiju postavlja u drugi plan.

Lečenje genitalnog herpesa

Genitalni herpes leči se antiviroticima. Najčešće se koristi aciklovir lokalno tokom 5 do 10 dana, dok se u težim slučajevima daju aciklovir ili valaciklovir per os ili u infuziji.

Vakcina za prevenciju infekcije je još u istraživanju.

Komplikacije genitalnog herpesa

Najozbiljnija komplikacija sistemskog herpesa je encefalitis – upala moždanog tkiva.

Genitalni herpes se viđa i kod 1% trudnica i može da se prenese na plod putem krvi ili prolaskom kroz porođajni kanal. Novorođenče se rađa sa generalizovanim oblikom herpesa (generalizovani neonatalni herpes), koji se prikazuje teškim oblicima upale pluća i sepsom. Kod 20 do 50% slučajeva može da dođe i do smrti novorođenčeta zbog nerazvijenog imunološkog sistema ili neadekvatnog lečenja.

Vaša ocjena članka:

5 / 5 (2 votes)

Drugi upravo čitaju: